Hıdırellez Nedir? Ne Zaman Kutlanır?

Hıdırellez ya da Hıdrellez, Orta Asya, Ortadoğu, Anadolu ve Balkanlar’da kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılan Hıdırellez günü, dünyada darda kalanların yardımcısı olduğu düşünülen Hızır ile denizlerin hakimi olduğuna inanılan İlyas’ın yeryüzünde buluştukları gün olarak düşünülür ve kutlanır.

İnanışa göre 5 Mayıs günü gecesi kış mevsiminin bitip sıcak yaz günlerinin başladığı anlamına gelmektedir. Bu nedenle 5 Mayıs’ı 6 Mayıs’a bağlayan gece kutlanır. 

Hıdırellez’de Hızır’ın anlamı ise, Hızır’ın yaşam suyu (Ab-ı Hayat) içerek ölümsüzlüğe ulaştığına; özellikle de baharda insanlar arasında dolanarak, bolluk ve sağlık dağıtan, darda kalıp başı sıkışanlara yardım eden bir veli (Tanrı nazarında makbul, ermiş bir ulu) veya nebî (peygamber) olduğuna inanılır.

Bazı Hıdırellez gelenekleri ise şunlardır; 

• Hıdırellez günü beyaz elbiseler giyilir ve gün doğmadan bol sulu, yeşil kırlara gidilir. Doğa içinde yürüyüş yapılarak bereket ve bolluk dilenir.

• En bilinen gelenek gül ağacının altına, Hıdırellez akşamı kağıda yazılı bir dilek bırakmaktır. Ertesi gün dileğin yazılı olduğu kağıt alınır ve suya atılır. Kağıdın suya karışıp gitmesi dileğin gerçekleşeceğine işarettir.

• Denizli’de ‘bahtiyar’, Balıkesir’de ‘doğara yüzük atma’, Türkmenlerde ‘mantıfar’, İstanbul’da ise ‘baht açma’ olarak bilinen bir diğer gelenekte ise; yüzük, küpe, kolye gibi kişisel eşyalar, su dolu bir çömleğe atılır. Eşyalar çömleğe atılırken, ‘kısmetim açılsın’ denir. Çömleğe su eklendikten sonra ağzı kapatılır ve gül ağacının dibine bırakılarak 1 gece bekletilir. Ertesi gün çömlekteki eşyalar manilerle birlikte çıkartılır.

• Hıdırellez akşamı üç kere ateş üzerinden atlanır. Her atlanışta “ben ileri, derdim geri.” denir. Ve dilek dilenir.

Daha birçok geleneği bulunan Hıdırellez’in ayrıca UNESCO tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Listesi’ne alınması amacıyla 2010 yılında çalışmaları başlatılmıştır.

KAYNAK:

-Vikipedia