23 Nisan: Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir

“23 Nisan, Türkiye milli tarihinin başlangıcı ve yeni bir dönüm noktasıdır. Bütün bir düşmanlık dünyasına karşı ayağa kalkan Türkiye halkının, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni meydana getirmek hususunda gösterdiği harikayı ifade eder.”

Mustafa Kemal Atatürk

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk ulusal bayramı olma özelliğini taşıyan bu bayram, Türkiye’de 1921’den itibaren ”23 Nisan Milli Bayramı” adıyla kutlanmaya başlanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti için öneminin bu denli büyük olduğu bayramı hep birlikte anarak tarihçesini, bayramın isim değişikliklerinin önemini ve bizlere kazandırdığı değerleri hatırlayalım.

Çocuk Bayramın Ortaya Çıkışı

23 Nisan’ın Türkiye’de ulusal bayram olarak kabul edilmesinin nedeni, 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmış olmasıdır.

1921 senesinde çıkarılmış olan 23 Nisan’ın Milli Bayram Addine Dair Kanun ile, 23 Nisan Türkiye’nin ilk ulusal bayramı olmuştur. Önemi ise kanunen halen Osmanlı saltanatının hüküm sürdüğü bir dönemde ortaya çıkmış olmasıdır.

Görsel; T24

Adından da anlaşılacağı üzere içerisinde ulusal bir bayramı veya çocuk bayramını temsil eden herhangi bir kelime yoktur. Çünkü 23 Nisan 1922’de Ankara’da yapılacak olan ilk kutlamalarında çocukların ön plana çıkmasıyla bir bayram olmuş ve sonraki süreçlerde bayramın adı daha anlamlı hale getirilmiştir.

Ulusal Bayramın Ortaya Çıkışı

1 Kasım 1921’de Türkiye’nin çağdaşlaşma ve modernleşmesi yolunda önemli adımlar atılmış ve ”saltanat kaldırılmıştır.” Yeni Türk devletinin fikri yapısının çerçevesi oluşmuş, milli egemenliğin önü açılmış ve cumhuriyetin ilan edilme süreci hızlanmıştır. 1 Kasım tarihi ise kaynaklara ”Hakimiyet-i Milliye Bayramı” (Ulusal Egemenlik Bayramı) olarak kabul edilmiştir. Ancak daha sonraki yıllarda, 1 Kasım değil, TBMM’nin açılış tarihi olan 23 Nisan ‘Milli Hakimiyet Bayramı” olarak kutlanmıştır.

Kapsamlı bir şekilde ilk kez 1927’de kutlanan çocuk bayramı, çocuklara o günü neşeli geçirtmeyi hedefinde bulunduruyordu. 23 Nisan 1927’deki ilk bayram Türkiye Cumhuriyeti devletinin kurucusu ve dönemin Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa himayesinde gerçekleştirilmiş, etkinlikler için Atatürk arabalarından birini çocuklara tahsis etmiş ve Cumhurbaşkanlığı Bandosu’nun konser vermesini sağlamıştır.

O yıl cemiyetin Ankara’daki binalarından birine Çocuk Sarayı adı verilmiştir.

Uzun yıllar belirli bir çerçevede kutlanmasından sonra 1978’de Meclis Başkanlığının izniyle meclisteki törenlere çocukların da katılması sağlanmıştır. 1979′ da bu uygulama Ankara ilkokullarından gelen çocuklarla düzenli olarak yapılmaya başlatılmıştır. 1980’de ise bütün illerden gelen çocuklarla ”Çocuk Parlamentosu” oluşturulmuştur. 1979 yılının UNESCO tarafından Dünya Çocuk Yılı olarak duyurulması üzerine, TRT tarafından dünyanın bütün çocuklarını kucaklamayı amaçlayan bir proje hazırlanmış ve 1979 yılından itibaren TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği adıyla uygulamaya konmuştur.

Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı 

Görsel; NTV

1980 darbesi döneminde Milli Güvenlik Konseyi bayramlar ve tatillerle ilgili kanunda yaptığı değişiklikle o güne kadar kanunen adı konmamış bir şekilde kutlanan bayrama ”Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” adını vermiştir.

23 Nisan, Türkiye Cumhuriyeti’nde 23 Nisan 1921′ de resmi bayram olarak kabul edilmesinden bu yana, değişik isimlerle de olsa resmi törenlerle kutlanmıştır. En sade haliyle bu törenlerde İstiklal Marşı okunur ve saygı duruşunda bulunulur.

Gelin hep birlikte Bunları Biliyor Muydunuz ? başlıklı serimize küçük bir dip not düşelim:

23 Nisan Tarihinde Devlet Koltuklarına Çocukların Oturtulması Uygulamasının ve Stadyum Kutlamasının Kaldırıldığını Biliyor Muydunuz? 

2013’te ulusal bayramlar ve anma günlerine ilişkin yönetmelikteki düzenleme ile 23 Nisan’daki kutlamalar ”Ulusal Egemenlik” ile ”Çocuk Bayramı” olmak üzere iki ayrı programla yapılmaya başlandı.

Yönetmeliğe göre 23 Nisan’da bayram, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenir. Devlet koltuklarına çocukların oturtulması uygulaması ve stadyum kutlaması kaldırılmıştır.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, yalnızca bir bayram değil; Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun ilan edildiği tarihsel bir dönüm noktasıdır. Aynı zamanda bu önemli gün, dünya tarihinde çocuklara armağan edilen ilk ve tek bayram olma özelliğiyle, çocuklara verilen değerin ve onların geleceğimizdeki yerinin altını çizer.

Geleceğimizi emanet ettiğimiz çocuklara daha adil, barış dolu ve umut vadeden bir dünya bırakmak hepimizin sorumluluğudur. Bu bilinçle, 23 Nisan’ı sadece bir kutlama günü değil, aynı zamanda çocuk haklarının, ulusal egemenliğin ve toplumsal sorumluluğun yeniden hatırlandığı bir gün olarak değerlendirmeliyiz.

KAYNAKLAR

Veysi Akın (1997). “23 Nisan Millî Hâkimiyet ve Çocuk Bayramı’nın Tarihçesi”. PAÜ Eğitim Fakültesi Dergisi (akademik yayın). Cilt 3. sayı (Pamukkale Üniversitesi bas.). ss. s. 91.

Veysi Akın (1997). “23 Nisan Millî Hâkimiyet ve Çocuk Bayramı’nın Tarihçesi”. PAÜ Eğitim Fakültesi Dergisi (akademik yayın). Cilt 3. sayı (Pamukkale Üniversitesi bas.). ss. s. 92.

“2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun” (PDF). T.C. Resmî Gazete, 17284. 19 Mart 1981. 17 Mart 1981. 13 Mayıs 2014

https://tr.wikipedia.org/wiki/23_Nisan_Ulusal_Egemenlik_ve_%C3%87ocuk_Bayram%C4%B1

Öne Çıkan Görsel;

Vikipedi Dosya: Atatürk TBMM’den Çıkarken