Suyu Bulandırmak

Gün içinde bir işle uğraşırken, arkadaşlarla sohbet ederken, yürürken bazen okurken dahi zihnimiz geri planda bazı düşünceleri çevirmeyi sürdürür. Bu oldukça normaldir çünkü zihin üst bilişsel işlevler dediğimiz bu karmaşık işleri kolaylıkla yapabilecek bir ağa sahiptir. Yorumlama, eleştirme, başka olaylarla birleştirme, yargılama gibi birçok işlemi yapabilirken bunları bir faaliyet halindeyken de devam ettirebilir. O yüzdendir ki bir ormanda koşu yaparken aynı anda müzik dinleyip aynı anda doğanın güzelliğini fark edip diğer yandan da tehlikelere karşı tetikte olabiliyoruz.

Bu süreçlerin hepsi günlük hayatımızda bizi oldukça olumlu düzeyde etkiler ve yaşamın doyumunu sağlama açısından güçlü kalmamızı sağlar. Fakat bu üst bilişsel işlemler olumsuz yaşam olaylarına karşı psikolojik dayanıklılığımızın seviyesiyle birlikte zorluk yaratabilir.

Üst bilişsel işlevler olumsuz olaylar karşısında geçmiş yaşanmışlıklarla birleştirip bizi olumsuz düşünce yapılarına koyarak kısır bir döngüye koyabilir. Bu kısır döngü, olumsuz düşüncelerin zihinde tekrarlamasıyla meydana gelir. Ruminasyon dediğimiz bu döngü, günlük işler ve üst bilişsel işlevler noktasında takılmamıza ve etkin bir şekilde ilerletememize sebep olur. Böylelikle üst bilişsel işlevlerimiz ruminasyon yapmakla meşgulken hayata dair odaklandığımız diğer noktalarda genelde olumsuz durumlar üzerine oluyor. Ve sanki tüm olumsuzluklar bizim başımıza geliyor gibi bir algıya kapılıyoruz. Sonuç olarak, işlevsiz bir döngüye girip psikolojik olarak oldukça zorlanmaya başlıyoruz.

Fotoğraf: Dr. Sabri Burhanoğlu

Ruminasyonun etkisiyle aslında durgun olan suları bulandırıyor ve bulanık taraftan bakıp görümüzü zayıflatıyoruz. Karşılaştığımız zorluklar ruminasyon ile birleşince de geleceğe dair umutsuzlukta artıyor.

Neler Yapılabilir?

Bu noktada, ana ait yeni deneyimler ekliyor olmak, zorda olsa yavaş yavaş yeni rutinler oluşturuyor olmak, kendimize ve bedene hizmet eden, iyilik halimizi yükseltecek aktivitelerde bulunuyor olmak, üst bilişsel işlevlerimizi daha olumlu aktivitelere yöneltecek olup tekrarlayan olumsuz düşüncelerden uzaklaşmamıza yardımcı olacaktır.

Bununla birlikte olumsuz düşüncelerin iç süreçteki seyrini takip ediyor olmak, belki bunlar için meditasyon yapıyor ya da süreçleri yazıyor olmak, kendimize dair öz şefkat geliştirmemize kaynak sağlayacaktır. Fakat bu bahsettiklerim iyileşme sağlanmaktan ziyade anlık iyi oluşun ve sonrasına dair kolaylaştırıcı olacak etkidedir. Bu tekrarlayan düşüncelerin seyrini takip etmekte zorlanıyor, işlevsiz kalmanıza sebep olduğunu düşünüyorsanız bir uzmanla görüşüyor olmak süreci kolaylaştıracaktır.

İlk Görsel: Aposto