BİTKİLERİN STRESLİYKEN SES ÇIKARABİLDİĞİ KEŞFEDİLDİ
Bitkilerin stresliyken yaydığı ultrasonik sesleri ilk kez Tel Aviv Üniversitesi’ne bağlı olan araştırmacılar kaydederek analiz etti.
Araştırmacılar, sesli ortamlarda da dahil, çeşitli bitkiler ve stres türleri arasında makine öğrenmesi algoritmalarını kullanarak ayrım yapabildiler. Buluş, bitkilerin ne zaman sulanmaya ihtiyaç duyduğunu gösteren aletler gibi bitkilerin durumunu ve ihtiyaçlarını daha iyi kavramak için araçlar geliştirmede insanlara yardımcı olma potansiyeline sahip.
Araştırmacılar, bitki seslerinin ardındaki mekanizmaları ve bunların diğer organizmaları nasıl etkilediğiyle ilgili daha çok araştırma yapmayı planlıyor. Bitkilerin yaydığı sesler, insan kulağının duyma aralığının ötesinde kalıyor. Tıklama benzeri duyulan ses, konuşan bir insanın ses seviyesinde ancak insan kulağının duyma aralığının ötesinde, yüksek frekanslarda yayılıyor.
Bitkilerin stresliyken çoğunlukla ses çıkarttığı, bütün bitki ve stres türlerinin tanımlanabilir ve belirli bir sesle alaka halinde olduğu araştırmacılar tarafından gözlemlendi . İnsan kulağının duyamadığı bitkilerden gelen sesleri, böcek, fare ve yarasa gibi çeşitli hayvanların duyabildiği düşünülüyor.
Görsel: scitechdaily.com
Çalışmanın ilk aşamasında, araştırmacılar bitkileri, arka planda gürültü olmayan, izole ve sessiz bodrum katında akustik bir kutuya yerleştirdiler. Her bitkiden yaklaşık 10 cm uzağa 20 ila 250 kilohertz frekanslarında ses kaydeden ultrasonik mikrofonlar yerleştirildi. Çalışmada kaktüs, mısır, buğday ve tavuk biti de kaydedilse de ağırlıklı olarak tütün ve domates bitkilerine odaklanıldı.
Bitkiler çeşitli işlemlerden geçtikten sonra akustik kutuya konuldu. Bazısı beş gün boyunca sulanmadı, bazısı sağlam bırakıldı, bazısının da gövdesi kesildi. Burada amaç bitkilerin ses çıkarıp çıkarmadığını eğer çıkarıyorlar ise çıkan seslerin bitkilerin halinden etkilenip etkilenmediğini test etmekti. Çıkan kayıtlar deneydeki bitkilerin 40-80 kh frekansta sesler yaydığını gösterdi. Ortalama olarak, strese girmemiş bitki saatte birden az ses çıkarırken, yaralı olan ve susuz kalmış olan stresli bitkilerin saatte birçok kez ses çıkarttığı tespit edildi.
Toplanan kayıtlar özel olarak geliştirilen algoritmalar ile analiz edildi. Algoritmalar ilk önce farklı bitkileri ve farklı ses türlerini ayırt etmeyi öğrendi ve sonrasında kayıtları bitkiyi tanımlamak, türünü ve stres seviyesini belirlemek için kullanabildiler. Aynı zamanda bitkiler çok fazla ses olan bir seraya konulduğunda dahi algoritmalar, bitki seslerini tanımlayarak sınıflandırdı. Serada, dehidrasyon sürecine maruz kalan bitkiler araştırmacılar tarafından gözlemlendi ve yaydıkları ses miktarının belirli bir seviyeye kadar arttığı daha sonrasında ise azaldığı görüldü.
KAYNAKÇA
scitechdaily.com/Hidden Plant SOS: Scientists Record Ultrasonic Distress Calls From Stressed Flora
Yorum gönder