Tuvalet Eğitimi Hazırlık

Her çocuğun büyüme süreci içerisinde ileride tek başına sürdürmesi gerektiği bazı becerileri kazanması gerekmektedir. Bağımsız beceriler olarak adlandırılan bu beceriler, geleceğin yetişkini olacak çocukların birine ya da bir şeye ihtiyaç duymadan halletmesi gereken becerilerdir. Bu beceriler içerisinde önemli yere sahip olan bir beceri de tuvalet eğitimidir.

Tuvalet eğitimi, erken çocukluk döneminin önemli gelişimsel görevlerinden birisi olup, çocuğun bağımsızlık içeren davranışlarındandır.
Aileler için ise tuvalet eğitimi zorlayıcı bir süreç yaratabilmektedir.
Sağlıklı her çocuk tuvalet eğitimini tıbbi tedaviye gerek kalmadan kazanabilmektedir fakat bu durum özel çocuklar açısından zorlayıcı olabilir. Bu nedenle kesin bir yaş sıralaması her çocuk için geçerli değildir. Çocuğunuzda olan özel bir durum, hastalık, çocuğun psikolojisi gibi durumlardan kaynaklı bu süre içerisinde bazen eğitim tamamlanamayabilir. Bu nedenle en önemlisi çocuğunuz hazır olduğunda eğitim gerçekleştirmektir. Burada aslında patron olan çocuğunuzdur. Kendisi hazır olduğunda başlanmalı ve çocuğa sabır ve sakinlikle destek olunmalıdır.

TUVALET EĞİTİMİ İÇİN İLK BASAMAK: ÇOCUĞUM HAZIR MI?

Tuvalet eğitimi; çocuğun uyku ve uyanıklık durumunda dışkı ve idrar kontrolünü kazanması, yardım ve anımsatma olmadan tuvaletinin geldiğini fark ederek, tuvalete gidip gereksinimini gidermesidir.
Ebeveynin bu bireysel farkları tanıyabilmesi için çocukta şu ölçütlerden yararlanması gerekmektedir.
1)Mesane kontrolü ne düzeyde?
2)Bedensel gelişimi uygun mu?
3)Zihinsel gelişimi nasıl?

1)Mesane kontrolü ne düzeyde?

Çocuğunuz çişini gün boyunca, defalarca az az yapmak yerine birkaç kere anca yeterli miktarda yapabiliyor mu?

Genellikle birkaç saat boyunca kuru kalabiliyor mu? 

Tuvalete gitme ihtiyacı olduğunu yüzüyle, mimikleri ile veya duruşu ile ifade edebiliyor mu?

2)Bedensel gelişimi uygun mu?

El ve parmak koordinasyonu çeşitli objeleri kavrayabilecek kadar gelişmiş midir? 

Legoları takıp çıkartabiliyor mu? 

Eşyalarını kendisi çıkartabiliyor ve ya giyebiliyor mu?

El temizliğini yapabiliyor mu?

Zihinsel Gelişimi Nasıl?

Ebeveynin isteklerini anlamak, cevaplandırmak ve davranışsal tepkiler gösterebilmek konularında yeterli olduğunu belirlemek gerekir.

Yüzündeki organları gösterebiliyor mu?

Belirli bir yere kendi kendine gidebiliyor mu? (Odası, mutfak, tuvalet)

Basit işlerde sizi taklit edebiliyor mu?

İstediğiniz belirli bir oyuncağını getirebiliyor mu? 

Bir objeyi, ilgili boşluğa yerleşmesi gerektiği gibi yerleştirebiliyor mu?

Tuvalet Eğitiminde Yapılabilecek Hatalar
Eğer çocuk hazır ise tuvalet eğitimine başlayabilir fakat bu süreçte ebeveynlerin tuvalet eğitimi sırasındaki yaklaşımları da oldukça önemlidir. Çünkü burada yapılabilecek yanlışlar çocuğun ileride problem yaşamasına neden olabilir.

Cezalandırma ve Koruma
Tuvalet eğitimi sırasında çocuk altını ıslattığında cezalandırılması ya da çeşitli yöntemlerle korkutulması, çocuğun üzerinde kalıcı etkilere yol açabilir.
Eğer tuvalet eğitimi sırasında bu tip davranışlarda bulunursanız, çocuğunuz ileride; çekingen, her an zarar görmekten korkan, kaygılı, suçluluk duygusu yüksek ve öz güven eksikliği olan biri olabilir.
Başkasıyla Kıyaslama
Diğer çocuklarla karşılaştırmak, çocuğunuzda geri kalmışlık duygusuna neden olabilir. 
Çocuğunuzun tuvalet eğitimindeki başarısızlığını bu şekilde yüzüne vurarak ileriki yaşamında takıntılı, yeniliklere uyum sağlamayan, kendine güvensiz bir kişilik sahibi olmasına sebep olabilirsiniz.
Baskıcı ve Kuralcı Olma
Çocuklar, tuvalet eğitiminde baskıcı ve kuralcı olan ebeveynlerini cezalandırmak için dışkısını olur olmaz yerlere yapabilir. Bu davranışı da onun ileriki yaşantısında dağınık, başkalarına eziyet etmeyi seven birine dönüşmesine sebep olabilir. 
Zamana Bırakma
Tuvalet eğitimi verilmeyip kendi öğrenmesi için rahat bırakılan çocuklar da her şeyi yapmakta özgür olduğunu düşünebilirler. 
İleriki dönemlerde ise sosyal ortamlarda kurallara uyum sağlamama, başkalarını önemsememe gibi davranışlara sahip olabilirler.
Aşırı İlgi Gösterme
Bu süreçte fazla önem veren ve ilgiyi aşırıya kaçıran ebeveynler, çocuğun tuvaletini yapmak istememesine neden olabilir. Çünkü çocuk ebeveynlerinden gelen bu ilgiyi sürekli görmek ve arttırmak isteyip, süreci uzatabilir. Bu ilgi sebebiyle kakasını değerli gören çocuk, eğer bu değerli şeyi dışarı çıkarırsa, değerinin kalmayacağını düşünebilir. 

Aslında burada ki esas durum çocuğunuza ayak uydurarak eğitime başlamak olacaktır. Doğal bir süreç olduğu için ebeveynlerin kendini korkutmasına gerek yoktur. Dikkatli ve çocuğun ihtiyaçlarını gözeterek eğitime başlandığında başarıyla bitecek bir eğitimdir.

KAYNAK

evimdekipsikolog