Aile ve Çocuk , , , , , , , ,

Çocuklarda İnce ve Kaba Motor Gelişim Dönemleri

Motor gelişim, yaşam boyunca insan hareketinde meydana gelen değişiklikler olarak tanımlanmaktadır. Motor gelişim genellikle kaba ve ince motor beceriler olmak üzere ikiye ayrılır. Çocuklarda motor becerileri geliştirmek için öncelikle kaba ve ince motor beceriler arasındaki farkları bilmek gerekir. Kaba motor beceriler emekleme, yürüme, koşma ve bisiklet sürme gibi hareket becerilerini kapsarken ince motor beceriler nesneleri kavrama, kaldırma, bir boya kalemini tutma, dikiş iğnesine iplik geçirme gibi becerileri kapsamaktadır.

Genellikle, çocuklar doğal gelişimlerinin bir parçası olarak belirli yaşlarda belirli motor becerileri gerçekleştirirler, ancak her çocuk bu becerilerde tam olarak aynı zamanda ustalaşmaz. Aynı yaşta olan çocuklardan bazılarının ince ve kaba motor becerileri diğerlerinden daha zayıf olabilir. Örnek verecek olursak erken doğumla dünyaya gelen bebekler kas becerileri konusunda geriden geliyor olabilir, bu normaldir, genellikle o yaştan beklenen beceriyi birkaç ay sonra gösterebilirler. Ayrıca bazı nörolojik sebeplerden dolayı da çocuktaki kas becerileri olması gerekenden zayıf olabilir, bu durumda bir değerlendirme yapılmalı ve gerektiğinde bir fizyoterapistle iş birliği içinde çalışmalar yürütülmelidir.

Peki motor gelişiminde gerilik nasıl anlaşılır?

Motor gelişimindeki geriliği anlamanın en iyi yolu, bebeğin o yaştan/aydan beklenen motor becerilerini gerçekleştirip gerçekleştiremediğidir. Çocuğun o ay içinde göstermesi beklenen ince ve kaba motor becerilerinin gözlemlenmesi önemli, eğer gerekli imkan sunulmuş birkaç ay geçmesine rağmen hala bu beceriler gözlemlenemiyorsa bir profesyonele başvurulması ve değerlendirilmesi gerekmektedir.

Kaba Motor Gelişim Basamakları Dönemi İnce Motor Gelişim Basamakları Dönemi
Yüzükoyun baş kontrolü 2. ay Çimdikleyici tutuş 10-11. ay
Sırtüstü baş kontrolü 4-6. ay İşaret parmağı ekstansiyon tipi kavrama 10-11. ay
Ön kollar üzerinde durma 3.ay Boya kalemi tutma 11. ay
Dönme 5-7. ay İstemli bırakma 11. ay
Ellerde durma 6-7. ay Kavrama sırasında parmak kontrolü artması 12. ay
Oturma 6-8. ay Kağıt üzerinde karalamalar yapma 1-2 yaş
Emekleme 7-10. ay Kutunun içine obje koyma 1-2 yaş
Dizüstü 9-11. ay 3 küp ile kule yapma 1-2 yaş
Yarım dizüstü 11-12. ay 8 küp ile kula yapma 2-3 yaş
Sıralama 10-12. ay Makas kullanma 3-4 yaş
Yürüme 12-18. ay Destekle giyinip soyunma 3-4 yaş

Gerekli değerlendirmeler yapıldıktan sonra fizyoterapi seansında, hareket yetersizliğine yol açan ve yaşam kalitesini düşüren problemlere yönelik, kişiye özel programlar uygulanmaktadır. Kişiye uygun hedefler belirlenerek günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlık seviyesinin artırılması ve gerekli desteğin zamanında verilmesi amaçlanmaktadır. Bu program oluşturulurken genelde oyun kullanılır. Bu nedenle çocuğun yaşına, gelişim düzeyine ve ilgisine uygun oyun etkinlikleri büyük önem taşımaktadır. Oyun etkinliklerinde çocuğun koparma, kesme, tutma, bağlama, çözme, düğmeleme, yoğurma, delme, boyama, örme ve geçirme gibi etkinlikleri tekrarlaması, küçük kasların gelişimi desteklemekte ve sonuçta günlük yaşamda kullanılan birçok becerinin kullanılmasını sağlamaktadır. Ayrıca açık havada oynanan oyunlar, oyunlarda top, ip, çember, bisiklet gibi araç ve gereçlerin kullanılması büyük kasların motor gelişimini olumlu yönde desteklemektedir. Sonuçta oyun, çocuğun gücünü arttırmakta, tepki yeteneğini geliştirmekte, büyük ve küçük kaslarını gerekli hızda kullanmayı öğretmektedir. Motor gelişimini destekleyen en önemli iki unsur ise pratik ve tekrardır. Sadece seans anında yapılan egzersiz programı yetersiz kalacaktır bu yüzden çocuğun günlük hayatında da bu egzersizleri yapması gerekir.

KAYNAKLAR:

Etiket

İlgili Yazılar

Yorum gönder

İlginizi çekebilir