Kömürlü Elektrik Santralleri Kapatılırsa 100 Bin Kişi Daha Uzun Yaşayabilir!

HEAL’ in 2022 yılı sonunda yayımlanan bir diğer araştırması ise kömürlü elektrik üretim santrallerinin 2030 yılına kadar kapatılması halinde hava kirliliğinin nasıl azalacağına ilişkin önemli veriler ortaya koyuyor. Bu çalışma, kömürlü termik santrallerin resmi izin sürelerinden daha önce (ortalama 2050 yılına denk geliyor) 2030 yılına kadar kapatılması hem elektrik sistemi için herhangi bir güvenlik sorunu yaratmazken, hem de azaltılacak hava kirletici emisyonlar sayesinde 102 bin kişinin erken ölümünün ve 194 milyar Euro sağlık maliyetinin engellenebilir olduğunu öngörüyor.

HEAL, son teknolojiyle donatılmış, baca kirliliği kağıt üzerinde “temiz”, yönetmelikle uyumlu kömürlü termik santrallerin kirlilik yaratıp yaratmadığını açıklığa kavuşturmak amacıyla araştırmalar yapıyor. Araştırmalar “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği” ne uyumlu bu santrallerin dahi temiz olmadığını ve işletmeye alınmaları halinde 46 bin erken ölüme, 185 milyar sağlık maliyetine neden olacağını gösteriyor. TUİK verilerine göre ülkemizde her yıl 565 bin insan çeşitli nedenlerle hayatını kaybediyor. Ortalama 35 yıl çalışacağı tahmin edilen ve “temiz” olduğu varsayılan bu santrallerin ‘mevzuata uyumlu’ baca gazı kirlilik seviyeleri nedeniyle tahmin edilen erken ölüm sayısı yıllık resmi ölümlerin neredeyse onda biri.

Sağlık ve Çevre Birliği-HEAL, 35 yıl çalışacağı düşünülerek, çalışma süreci boyunca sadece baca gazlarındaki kirlilik nedeniyle ortaya çıkacak erken ölümler ve erken ölümlerin yanı sıra diğer sağlık sorunlarına bağlı sağlık maliyetlerini gösteren bir tablo hazırlıyor. Tablo incelendiğinde, bu “temiz” santrallerin kapasitesi santralin ne kadar elektrik üreteceği ve dolayısıyla ne kadar kömür tüketeceğini gösterse de, santrallerin neden olacağı hava kirliliği ÇED raporlarında sınırlı tutulan hava kirliliği dağılım bölgesinin çok daha ötesinde görülüyor. HEAL’ in bu araştırmasında, santrallerin mevcut diğer kömürlü santrallerin yanı sıra, mevcut hava kirliliği ile tepkimeye girdiği de göz önünde bulunduruluyor. Aynı zamanda, “temiz” sanılan ve baca gazı kirletici emisyonları mevzuata uyumlu bu santrallerin, hangi bölgede ne kadar sağlık etkisinde bulunacağı bölgedeki nüfusla doğrudan ilişkili olarak görülüyor.

2023 Nisan ayında santrallerin pek çoğu rafa kalkmış olsa da, baca gazına odaklanan mevzuatlara uyumlu olmasına rağmen kömürlü termik santrallerin temiz olmadığına güzel bir örnek vermek gerekirse aşağıda listelenen santrallere bakılabilir. 2021 yılında ülkede planlanmış (izin süreci, ÇED süreci, lisans almış vb.) santrallerin “arıtılmış” baca gazı kirletici emisyonları nedeniyle, 35 yıllık işletme süresi boyunca neden olacağı tahmin edilen erken ölüm ve sağlık maliyetleri görülebilir.

KAYNAK: Gazete Duvar