Şeffaf fare, kanser ilacı testlerini iyileştirebilir

Bir şeffaf fare içeren yeni bir tarama yöntemi, daha önce tespit edilemeyecek kadar küçük olan tümörleri toplayarak kanser ilaçlarının test edilme şeklini iyileştirebilir.

BBC’den Pallab Ghosh’un haberine göre Helmholtz Münih araştırma merkezinden Prof. Ali Ertürk, 2018’de ölü bir farenin nasıl şeffaf hale getirilebileceğini araştırdı. Prof. Ertürk’ün ekibi şimdi, benzeri görülmemiş bir ayrıntıyla taranabilmeleri ve belirli dokuları vurgulamak için kimyasallar kullandı.

İlaçlar sektöründe ilaçlar genellikle önce fareler üzerinde test edilir. Bilim insanları, yeni tarama yönteminin tıbbi araştırmalarda devrim yaratabileceğini söylüyor.

Araştırmacılar, yöntemin mevcut tarama tekniklerinden çok daha fazla ayrıntı ortaya çıkardığını söylüyor. İlk uygulamalardan birinde ekip, oluşumun ilk aşamalarında kanserli tümörler tespit etti.

Prof. Ertürk, bunun önemli olduğunu çünkü kanser ilaçlarının insanlar üzerinde test edilmeden önce farelerdeki tümörleri ortadan kaldırdığının gösterilmesi gerektiğini söylüyor.

“MRI ve PET taramaları size yalnızca büyük tümörleri gösterir. Bizimkiler tümörleri tek hücrede gösteriyor ki normal durumda kesinlikle gösteremezler”.

“Mevcut ilaçlar ömrü birkaç yıl uzatıyor ve sonra kanser geri geliyor. Bunun nedeni, geliştirme sürecinin hiçbir zaman gözle görülemeyen o küçük tümörleri ortadan kaldırmayı içermemesidir.”

Normalde laboratuvar farelerine kanser verilir ve tümörün nasıl ilerlediğini görmek için geleneksel taramalarla taranır. Daha sonra test edilen kanser ilacı ile tedavi edilirler ve tedavide herhangi bir fark olup olmadığını görmek için tekrar taranırlar.

Prof. Ertürk’ün tarama yöntemi, kanserin ne kadar ilerlediğini veya potansiyel olarak bir tedavinin işe yarayıp yaramadığını göstermek için yalnızca ölü fareler üzerinde kullanılabiliyor. 

Prof. Ertürk, kansere yakalandıktan sonra fareleri şeffaf hale getirdi ve ardından yeni tekniğini kullanarak onları taradı. İlacın etkinliğini test etmek için yalnızca birkaç farenin şeffaf hale getirilmesi gerekir.

Görsel: Ali Ertürk, Nature

Tarama (aşağıda mavi) kanser tümörlerini pembe ve beyaz noktalar olarak gösterir. Geleneksel bir tarama (beyaz) yalnızca en büyük tümör konsantrasyonlarını gösterir.

Nature Biotechnology dergisinde yayınlanan kanser uygulaması, yeni tarama tekniğinin tıbbi araştırmaları geliştirmek için kullanılabileceği binlerce değilse bile yüzlerce uygulamadan sadece biri. Araştırmacıların daha önce hiç görmedikleri şeyleri görmelerini sağlayabilir.

Fare çalışmaları genellikle insan vücudundaki süreçleri öğrenmek için başlangıç noktasıdır. Ancak yeni teknik herhangi bir hayvan üzerinde kullanılabilir. İnsan dokularını ve organlarını şeffaf hale getirmek için de kullanılabilir, ancak yakın gelecekte tüm insan vücudunu şeffaf hale getirmek için kullanılması pek olası değil, çünkü bu aşamada ondan yapılabilecek hiçbir tıbbi ilerleme olmayacaktır.

Şeffaf farenin yaratılması, kimyasal bir işlem kullanılarak tüm yağların ve pigmentin fare cesedinden çıkarılmasını içerir. Sonunda, çok hafif bükülen şeffaf bir plastik oyuncak gibi görünüyor. Organları ve sinirleri hâlâ içinde ama neredeyse görünmez.

Prof. Ertürk beş yıl önce bir fareyi şeffaf hale getirme sürecini geliştirirken, tarama tekniği bundan en iyi şekilde yararlanıyor.

Farenin mikroskop altında incelemekle ilgilendiği kısımlarını vurgulamak için antikor olarak bilinen diğer kimyasalları eklemenin bir yolunu buldu. Farklı antikorlar, farklı doku türlerine yapışır ve böylece araştırmacıların bakmakla ilgilendikleri her şeyi vurgular.

Görsel: Helmholtz Münih, Prof. Ali Ertürk

Prof Ertürk’ün ekibi, kanserli bölgeleri vurgulamanın yanı sıra, araştırmacıların farenin sinir sistemi, bağırsağı veya lenf sisteminden uçarak geçmesini sağlayan bir dizi video hazırladı. Taramaların şu anda mevcut olanlara göre birçok avantajı var.

İlk olarak, araştırmacılar hastalıkları tüm vücut bağlamında inceleyebilirler, bu da onlara farklı ilaç ve tedavilerin etkisini çok daha iyi anlamalarını sağlar.

3D görüntüler ayrıca çevrimiçi olarak depolanır, böylece hayvanın farklı kısımlarını inceleyen veya aynı deneyi yapmak isteyen araştırmacılar başka bir fare kullanmak yerine bir kitaplıktan çizim yapabilirler. Prof. Ertürk, tekniğin laboratuvar hayvanı kullanımını on kat azaltabileceğine inanıyor.

İlk Görsel: Helmholtz Münih; Görseldeki farenin içindeki her şey – sinirleri, dokuları ve organları – kimyasal bir işlemle görünmez hale getirildi.