Sınır Koruma Sanatı: “HAYIR” Demek

Dikkat!

Bu yazıda oldukça fazla “Hayır” yazılmıştır. Ama bu iyi bir şeydir.

İyi okumalar!

•••

Günlük yaşamda “Hayır.” demek veya diyebilmek, sahip olabileceğimiz en önemli becerilerden birisi olabilir. Çünkü “Hayır.” diyebilmek kişinin fiziksel, duygusal ve zihinsel sınırlarını belirlemesine yardımcı olurken aynı zamanda başkalarının da bu sınırları aşmasını engellemeye yardımcı olur. Bununla birlikte “Hayır”, başkalarının da sınırlarını anlamak ve bu sınırlara saygı göstermek için önemli bir anahtardır.

Ancak pek çok insan için, başkalarını üzmekten veya reddedilmekten duyulan korku, “Hayır” demeyi zorlaştırabilir.

Peki Hayır Demek Neden Zordur?

1- Beğenilme İhtiyacı: İnsanlar genellikle başkalarının onayını kazanmaya ve beğenilmeye çalışırlar. “Hayır” demek, başkalarının beklentilerini hayal kırıklığına uğratabileceğinden dolayı kişide endişe/korku yaratır. Bu yüzden “Hayır” demekten kaçınma davranışı kişide pekişmeye başlar.

2- Çatışmadan Kaçınma: Elbette hiç kimse çatışmaktan keyif almaz, bu yüzden sıklıkla çatışmadan kaçınma tercih edilir. “Hayır” demek, bazen potansiyel bir çatışmayı tetikleyebilir. Kişiler bundan dolayı “Hayır” diyemez.

3- Yalnız Kalmaktan Korkmak: İnsan sosyal bir varlıktır. Tabii ki sosyal yaşamda dışlanmak kişiye iyi hissettirmez. Bu nedenle kişiler kendilerine yöneltilen teklifi, yalnız kalmamak için istemeseler de “Evet” diyerek kabul ederler.

4- Karşındakini Kırmak: Bazı insanlar, başkalarının duygularını anlamak isterler ve bu konuda çok fazla düşünürler. Bazen “Hayır” demenin, karşısındaki kişinin duygularını incitebileceğini düşündüklerinden “Hayır” demekten çekinirler.

5- Özgüven Eksikliği: Kişinin kendisine karşı olan güven eksikliği, “Hayır” demeyi zorlaştırabilir. Kişi, isteklerini ifade edemediği için kendi sınırlarını koruyamayabilir.

6- Sosyal Normlar: Özellikle toplumumuzda “Hayır” demenin olumsuz bir şey olduğu düşünülür. Daima uyumlu, yardımsever ve işbirlikçi olmak, “Hayır” demenin aksine yerine getirilmesi gereken toplumsal birer norm olabilir. Bu nedenle “Hayır” demek, sosyal normlara karşı gelme olarak algılanabilir.

7- Kişisel Değerler ve İnançlar: Bazı insanlar, yardımseverlik, cömertlik veya anaç olmak gibi kişisel değerlere sahiptir. Bu değerler, kişilere “Hayır” demenin kendilerine uymadığını düşündürtebilir ve “Hayır” dedikten sonra suçluluk duygusu yaratabilir. Kişiler bu suçluluk hissini yaşamak istemediklerinden dolayı “Hayır” demekten kaçınırlar.

Hayır diyememek, kişiyi tükenme noktasına dahi getirebilir ve kişisel sınırların aşılmasına neden olabilir. Kendinizi korumak ve daha sağlıklı ilişkiler geliştirmek için bu beceriyi geliştirmek önemlidir. Unutmayın, “Hayır” demek, sizi daha güçlü kılar ve kendi ihtiyaçlarınıza daha iyi yönelmenize de yardımcı olur.

Peki nasıl “Hayır.” diyebiliriz?

Yukarıda da bahsedilen sebeplerden dolayı bazı durumlarda “Hayır” demekte zorlanabiliriz. Fakat, “Hayır” da “Evet” gibi bizim tercihimizdir. Bu yüzden, kendi tercihimiz olan “Hayır” cevabını da “Evet” gibi ifade edebilmeliyiz.

“Hayır” demekte zorlanmamızın bir önemli sebebi de aslında nasıl “Hayır” diyeceğimizi bilemediğimizdir. Burada yapılması gerekli olan şey karşımızdakini incitmeden ama istemediğimiz bir şeye “Evet” de demeden tercihimizi olduğu gibi ifade edebiliyor olmamızdır.

İlk adım, kendi sınırlarınızı anlamaktan geçiyor. Size yöneltilen teklifin ardından ne kadar zamana, enerjiye, motivasyona ve diğer kaynaklara sahip olduğunuzu gözden geçirin. Aynı zamanda teklifte yöneltilen duruma karşı ne kadar istek duyduğunuzu ya da kişisel değerlerinize ne kadar uygun olduğunu da bir değerlendirin.

İkinci olarak; kendi ihtiyaçlarınıza saygı gösterin. “Hayır” demeyi, kendi ihtiyaçlarınıza saygı göstermenin bir yolu olarak görün. Başkalarının taleplerinden önce kendi ihtiyaçlarınıza ve refahınıza öncelik vermeniz gereklidir.

Üçüncü olarak; “Hayır” demeyi kişiselleştirmemeye dikkat edin. Yani bu kelimeyi kullanmak sizi suçlu hissettirmemeli, aksine içsel olarak bir rahatlık sağlamalı. “Hayır” demeniz eğer suçlu hissetmenize neden oluyorsa konuyu kişiselleştirdiğiniz anlamına geliyor. Bu, size başkalarının beklentilerine uygun davranmanız dışında hiçbir şey sağlamayacaktır.

Ki “Hayır” demek kişinin kendi değerlerine ve sınırlarına sadık kalmasını sağlamasına rağmen.

Bu yüzden “Hayır” demek için içsel bir onay bulun. Sonuçta “Hayır” demek, başkalarının onayına ihtiyaç duymadan kendi kararınızı alabilmekle başlıyor. Kendi içsel onayınızı bulmak, dışsal onayın daha az önemli hale gelmesini sağlar ve karşınızdaki kişiye gönül rahatlığıyla “Hayır” diyebilirsiniz.

Tabii bu içsel gücü bulmanız, saygısızca bu kelimeyi ifade edebilirsiniz anlamına gelmiyor. Dördüncü adım da bu noktada dikkat etmeniz gereken şeyden bahsediyor: “Hayır”ı nazik şekilde ifade etmek.

“Hayır” kelimesini karşı tarafa kabul ettirmenin belki de en önemli yolu nazik bir biçimde ifade edebilmektir. Ayrıca bu noktada net bir dil kullanmak da gereklidir. Karışık olmayan, nazik bir dille direkt olarak “Hayır” demek hem karşı tarafın sizin sınırlarınızı daha iyi anlamasına yardımcı olurken size karşı da tekrar ve tekrar ısrarcı olmamasını sağlar.

Unutmayın, hayır demek, kişisel gücünüzü ve refahınızı korumanın bir yoludur ve bu oldukça değerlidir. “Hayır” demekle sağlayacağınız içsel rahatlık ve huzur hissi, sizin sosyal çevrenizde daha dengeli ilişkiler kurmanıza yardımcı olacaktır.

Kişisel sınırlarınızı korumanın önemli bir yolu “Hayır” demekten geçer. Tabii “Hayır” cevabının kabulü,  doğru ve sağlıklı bir biçimde “Hayır” ifadesinin kullanılmasıyla gerçekleşir. Bu yüzden umuyorum ki bu yazı sizlere “Hayır” diyebilmeniz yolunda çokça yardımcı olur.

Sevgiler.